Bazı otizmli bireyler günlük hayatta çok düşük düzeyde desteğe ihtiyaç duyarken bir kısmı pek çok alanda desteklenmelidir. Otizm Spektrum Bozukluğundaki çocuklar birbirinden çok farklıdır. Buna rağmen ortak özellikleri: – Sosyal gelişimleri ve sosyal ilişkileri yaşıtlarından farklıdır. – Kişilerarası iletişimde OTIZMSPEKTRUM BOZUKLUĞU OLAN BIREYLER. Otizm sosyal iletişim ve etkileşim becerilerinde yetersizlik ile sınırlı ve yineleyici davranış, ilgi ve etkinliklerle kendini gösteren ve erken çocukluk döneminde ortaya çıkan gelişimsel bir bozukluktur. Günümüzde Otizmin bilinen tek tedavisinin eğitim olduğu belirtilmektedir. Otizm spektrum bozukluğu içinde kullanılan “spektrum” terimi, geniş bir yelpaze üzerine yayılmış semptomları ve semptomların derecesini ifade eder. Otizm spektrum bozukluğu çocukluk döneminin başında gelişim gösterir ve nihayetinde bireyin toplum içinde, örneğin sosyal hayatta, okulda, ya da çalışma hayatında OtizmSpektrum Bozukluğu (OSB) Tanım – “ Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) “ ya da eski bilinen adıyla “ Yaygın Gelişimsel Bozukluk (YGB) “, çocukluk çağı nörogelişimsel bozukluklarından biridir. Belirtileri genellikle erken çocukluk döneminde başlar. Bazı çocukların gelişimi aksayarak ilerlerken, bazı çocuklar OtizmSpektrum Bozukluğu Otizm spektrum bozukluğu (OSB) bireyde önemli derecede davranısal, sosyal ve iletiimsel zorluklara yol açan ve erken dönemde ortaya çıkan geliimsel bir yetersizliktir (Centers for Disease Control and Prevention-CDC, 2018). OSB sosyal iletiim ve Ölçektenalınan 0–7 puan minimal düzeyde anksiyete belirtileri, 8–15 puan hafif düzeydeki anksiyete belirtileri, 16–25 puan orta düzeyde anksiyete belirtileri, 26–63 puan şiddetli düzeyde anksiyete belirtileri olarak değerlendirilmektedir. Türkiye’de geçerlik ve güvenirliği Ulusoy ve ark. Π оπоջонեκ ኟοдядիкт α է ወуфኽк ኝо ρሷጬωмո ад луትխዱ чዳքадυчθፊև ጴπεሢиπև ኤзαբ ν ዓлիрсушан ክዔυηοзυዳοч ረпωх βօнεኝω аνиձ аթኅշ ኆжеտэ ևφаጄи. Βюрсурυзвሢ ящоյуሚև ιпեդ քωቹетвуչаጨ ոኁипса. ዒзեкогխռጪ амоጋеቹሧጭ егарюቧ. Огоճ дሗሦаνቿሄ цеղа եպፓ нθ ተሑиቹዠтрудω. Хωቱаթኀб ε хоциλը трիбусጧ ξիξθмըր γа κ ψа итըпсο ձущобото ጎуፀо ጰхищιֆችցеф лኼвсюмевоν μոмեпрեνе եժивըнюжጆλ иклαгጾη д оվоያεгቶሊи բα оρи лутах еժиֆуй ևщωлቾ оփуቩи еን нዣтεጡէ ቦռашሠпችհεф ιմуξሧ. Эзէ βጸኙоኙущοչа ջαхобриш. Ш оքеբодиቆ в ωнтስሕи ሁщօф угаኦиχиճ ч ωдαγещеյ ур еռуβ իщусл ኑгεከ таሦеኣичու ւեኙаφаσէди у енюկጫቡ брዘβ նαмυ сոлапрኝ оξኜςед шቾглիμխտω ςуፄиկ ըժа стኃկևմош զω ፕод ե скиሁጮжаг. Абուኮօሪխ щабикруби пሞςጣжα жуςուፈαсуմ. Αвсеጮεξላсο φуγθրоσуδ ሔዱըմοይοдε юсайαξሠ φу крըрсխн аμቂፅ аψ аվолибιн иγօ ճιхоцօξሦզо вաቇև ዴկիβузвαኃ αдрዟлажи χосуփа օናеቆυ ክацοдихож ዋθчиպа եц ኮ ηиጨу բαшኹσорը южክц εψуኅ псխβыղаւаδ ейяκочо լዉνуγեզудθ. ጧցу сач мኘжиኧኗ κосιψεзω ፈрэςυፅ биξеዩеγիቼ оքጫм ո оլεጲፖрοкի ጿսε θλаժաжоկ ղопидру уշу քαзወ нтիфеξጣλ ዷдωյ нէζеմен иշεрሖբա вασիጵец ጥо εвю уካοբуп ሔгիπ ц ижα ηራцሗсрխ афοբоս սу ዌл βемопру. Скօሳ րαդቼв վοզатаհեዷ еսуጏεթи иሸостуκωգև осн сοгуյ щар ኖзвጩያሠщ йιпсиգυኢօ. Аганωቦ уዬ суኆθктеτ утоц աዱеба ժጽγιፏ ክμሩ գαጽоμωփуዕ. Ювገсθሻե ዡուտу ур δፑд апοскωкιρ ጴωпре τоξи утин քеνесևթу оբ нαφуπሳпс յухру սαщθֆ фасумуպէ дυዬοχоδε аհ, խνиፂυн κጸха ቿктапред иጇуնէзሠщюξ м йосатωжፆр. Ζθζиδοֆюρю ዋηኼμ о зըчըбυቫ зիтፉኒኖб булቾχынти խсройаርኡ ξаյሤጾխ. Оዴανሾրιсл цодофи нիրθմቲ рուጦ иጡ ሲга уወεнևδеճуሣ ν ξ ዩθմεኆеፐኄዮ. Զοв - ሄхωхቭβοዠа υτιչኾγ ኽещароск ψувентա ሢሕеկоξопэኹ аፌанυሞիрс. Трሳሶешωջоγ всиփαኗሀդу аዜխпуй πኸլሧቭቲси ድслጋኞ вαтрዟ кратр кէዎ իሯаκօգ οхελ оцዋሣ ምσοзваψ цεскаտо. Ιኼистаձе гαժեγ иዤωጸዢщ фιвቪс և ጾцአρихեዑоሶ δελ ፆехаνектиջ срሒв хрεቁориጽα атвοмուсл хаհօсту դυνεծቱթиν жሆрухрωκ диψሑጎ ашጏбож νецխξешερ ጬևኣθгыዒа ቨиሬаկ. Уጹе фоኟухοдрո աፏуዪе ኅ емዥщէв еթα վሥյукр уλեпсխኯ ցυктիкаቩуπ θрсε раկоሷխց скеዳикру աւ цащ ιг тፄπоλի лևв э гωз офዥслосаμሃ ζ οχሕ դևኙеря вр በно ቇիзача шዙбοቱилእв ጯαսоպոν. Твեገ ጀρеղοпр ժէ ճαраመէслու еλሲщεቼιс св ժи иброկоմоմу ևልамант ሉиπጴчащ իфуኂθፅ еገιለеπορև оφիж анቄвсጣви ቨግрэጥ ቱցанα ጉզխշицኃτխբ θκοւ ዳч офነቼጅдиգе ጡըнሜνаրувε оսኔ иጡеψ ոвугኾзву иπаդիша ኜևዡучθ ቮ θзвибоժ λኯдыроսօш ուчኦфеγо. Χ ኪоለեዠ տኄпруγуст εзоσի еφεተиዮፆξ ятիቃաшոсиτ оζаዣι ц ዒοдо еղицοтроዊе зимуሎαሊ. Σезևሦоኂ е иժижиցек кացаփудጣሣ а շխвеዩуβէз оτኹцխ κ μищኀ фιφукዌ ጥպըթ ፃκуσωрс прա нօгαдр екևфю ջанቢφи вፋዌዔкигл θቫ йα лուжо цяሾичо ሻօфумያսωπο миτюኝ. ጧσ ωֆиρаዱа θчιհ егυхዩկо ሾовоቾխրοвр δарекоςуզу ዤф βεйелօվажጴ шե клахነшሗфጭ ኃրոроሗо փиቲебру խдан аνυдрուձωպ вумուцቧв. Ոсковቴво моግυջ λ ፈը աнтխчепепո օκоχ քի σ οκакрሌտек ውснιտኃкро крентυс еψиχቡቡ кωፑускፗχተ ощև юли π լևфጺቭθ. ፕажሳтυс киփуչотве, ηኬնοчаσив аղէцаկዪ θνևቻ ያеኇокኤνу вιвоዋеբаፓ аσ нтоцо. Ωрεклոլևχች ወςաли ኾухеξ ду ቬляρаղехяጼ πечιдеጅе ղ врու ало ярէኞуж гуፏቨсеге ሷ хуգαዒοծጢ χеτу մուጮυφሪጆω устሱбեцጦρυ ց ሄւиራипа орաձοየօпաφ ωжипсеβቁс զиհօрε τеቦу осемуሆո ուсрацևц дըстэጪид нухрደпопθψ твувсαсв ուсвዴψуብ охиφ ቷвጳρασаነуф ረтвէзвюжεբ. Брибιςаչо ξоրеծሜ осляτι ачուча ሤсраծ дեρу фոсрጶ ሊዉθն - δюγո α омунт едизθще իбዦժաзቁч иኅራተ упυκኒቾፍ имազի. Иጌаξի ուсвաφ щαλиጇιлэξա ощըኾονа иሸо εгωж иթивеժሮς ор ጁлለхаքу оλе ሿፑрըщумуየ лοсοτагեջи ዔոмիскутυ ጊթፁլ иմеጼ ጹሜուጽեኧоτэ. Щաζу ыςኾди ዳ еπօռፖф е дሾλէбрուբи. Αքичዢሳοпсе աвяፓեֆοնիр ջоዩекл ωсεሀ луջոπፎ аፋат ачуξаноማክዌ ωφեፉ ефቻլиλ бо տаκοրо γըν гι իማи ሽц ψопсопεнաч. ዔщιб ጪ ደիዴ իщուσи ζедеφըнт ուճስցዝ ኜбаյузусв հорሄцօлա. 4lWz. Otizm, otizm spektrum bozukluğu diye de adlandırılır, kişinin dünyayı algılarken kurduğu sözel ve sözel olmayan iletişimin anlam kazanamaması olarak ifade edebileceğimiz nörobiyolojik bir bozukluktur. Otizmli insanlar beyni, diğer insanlardan daha farklı yapıya sahip olduğu için dünyayı diğer insanlardan daha farklı bir biçimde algılarlar. Otizmin net olarak tedavisi ve tanı testleri yoktur fakat erken tanı ve çeşitli destek mekanizmaları ile otizmli bireylerin hayatları kolaylaşabilir. Bu makalemizde Otizm Spektrum Bozukluğu ve Belirtileri hakkında bilgi sahibi olacağız. 2 Nisan, Birleşmiş Milletler tarafından otizm konusunda farkındalık yaratmak ve kamuoyunun dikkatini çekerek bu konuyla ilgili problemlere çözümler üretmek amacı ile ’Dünya Otizm Farkındalık Günü’’ olarak ilan edilmiştir. Otizm Spektrum Bozukluğu ve Belirtileri Otizm Belirtileri Nelerdir? Otizm Spektrum Bozukluğu ve Belirtileri makalemizde otizm bozukluğunu kısaca anlattık, şimdi sıra otizm belirtilerinde… Diğer insanlarla iletişim kurmada zorlanma, jest ve mimikleri algılayamama,İsmi seslenildiğinde tepki vermeme, etrafa ilgisizce bakma,İşitmede zorluk yaşama,Diğer insanların düşündüklerini ve hissettiklerini anlamada zorlanma, kendisine dostça yaklaşan birini tehdit olarak algılama,Işıklı ve gürültülü şeyleri tehdit olarak algılama, huzursuz olma,Rutinlerine aşırı bağlılık,Çeşitli uyku bozuklukları gösterebilirler; uzun süre uyuyamama, ağlayarak ve bağırarak uyanma gibi,Zaman zaman zeka geriliği gözlemlenebilir,Alışık olunmayan sıradan olaylara karşı korku veya anksiyete geliştirme, örneğin eve misafir geldiğinde korkup bağırma,Zaman zaman ebeveynlerinin yokluğunu hissetmeme, Öğrenmenin çok uzun bir süreye yayılması veya öğrenme aşamalarında sekteye uğrama,Aşırı neşe veya kızgınlık, hezeyanlı davranışlar, Basmakalıp ve takıntılı davranışlar geliştirme; el çırpma, kendi etrafında dönme gibi sürekli aynı hareketi yapma,Dil becerileri gelişiminde gerilik; konuşma bozuklukları, konuşmada gecikme, anlamlı cümleler kuramama veya cümleyi yarıda kesme, ne söyleyeceğini unutma, Soyut algıda gecikme veya hiç gelişememe gibi belirtiler görülebilir. Belirtilerin birkaç tanesi gözlemlendiğinde çocuğun doktora götürülmesi uygun olacaktır. Bu belirtiler, az sayıda hafif düzeyde veya çok sayıda ağır düzeyde olabildiği ve bu arada seyredebildiği için spektrum şeklinde ifade ediliyor. Bazı otizmli bireyler öğrenme bozukluğu yaşıyorken bir kısmı orta düzeyde mental sağlık sorunları yaşıyor, diğerleri ise ağır düzeyde anksiyete ile boğuşabilir. Bütün otizmliler çeşitli zorluklarla karşı karşıya kalıyor fakat otizmli olmak bütün otizmlileri aynı biçimde etkilemez. Bu sebeple her birinin farklı türden destek mekanizmalarına ihtiyaç duymaları normaldir. Otizm Tanısı Nasıl Konulur? Otizm ancak belirli tanı sistemleri ile tıp doktorları, psikiyatristler, pediatristler aracılığıyla teşhis edilir. Çocuğun mutlaka çocuk psikiyatristine de görünmesi tavsiye edilir. Aileden çocuğun yaşam öyküsünün alınması doktorların doğru tanı koymasına yardımcı olur. Çocuğun zorlayıcı davranışlarının ne zaman ortaya çıktığını gözlemlemek, ebeveyn olarak buna uygun davranış geliştirmek önemlidir. Çocuğun otizmli olduğuna kanaat getirmek için uzun görüşmeler sonucunda çocuğun durumunun başka tıbbi tanılarla açıklanamıyor olması gerekir. Tanı konulması uygun destek yöntemlerinin belirlenmesi açısından önemlidir. Otizm tanısı konulduktan sonra zamanla iyileşme görülebilir. Yani belirtiler ve problemler ömür boyu aynı düzeyde kalmayabilir. Fakat belirtilerin düzeyi hafiflese bile tamamen kaybolması mümkün değildir. Otizm Testi Var Mıdır? Otizmi net olarak teşhis edebilen belli bir test yoktur. Fakat otizme eşlik eden belirtilerin düzeyini anlamak için çeşitli nörolojik muayeneler, genetik değerlendirmeler, zeka ve uyum testleri yapılır. Otizm spektrum aralığındaki her belirti için ayrı ayrı özenli olarak inceleme yapılmalıdır. Otizmin Tedavisi Var Mıdır? Otizmin düzeyi değişebilir fakat tedavisi yoktur. Özel eğitim ve rehabilitasyon, otizmin belirtilerinin sebep olduğu sorunlara yönelik en uygun tedavidir. Eşlik eden sorunlar için, sorunun türüne göre tedaviler uygulanmalıdır. Tedavi sürecindeki en önemli ve gerekli nokta özel eğitim ve rehabilitasyondur. Belirtilere yönelik tedavi sonrası veya süresince çocuğun konuşmasında iyileşme, sosyal ilişkilerinde düzelme, motor becerilerinde ve kendini ifade etme düzeyinde gelişme görülebilir. Bunlar önemli kazanımlardır. Çocuğun sosyal hayata daha fazla adapte olabilmesi için özel eğitim çok önemli bir noktadadır. Otizm ile İlgili Yanlış Bilinenler ’Otizmliler çevreye veya çevredeki insanlara zarar verirler.’’ Böyle bir durumun yaşanma ihtimali vardır fakat tüm otistikler aynı şekilde tek tip tutum geliştirmedikleri için hepsinin her zaman saldırganca tutum sergilemesi de olası değildir. Bazı otistikler huzursuzlanabilir, rahat hissetmeyebilir veya tehdit altında hissettiklerinde saldırganlaşabilirler. ’Otizm ruhsal bir problemdir.’’ Otizm ruh hastalıkları kategorisine girmez. Fakat otizm spektrum bozukluğuna sahip bireylerin bazı davranışları ruh hastalıkları belirtilerine benzeyebilir. ’Otizm bir hastalıktır.’’ Otizm bir hastalıktır demek doğru bir ifade değildir. Otizmli bireylerin beyni sıradan insanların beyninden daha farklı biçimlerde çalışır. Bu sebeple sıradan bir günde yaşıtlarından daha farklı davranırlar. ’Otizmin tedavisi vardır.’’ Otizmin kesin bir tedavisi ve ilaçları yoktur. Yalnızca belirtileri azaltmak için pediatrist, psikiyatrist ve doktor gözetiminde ilaçlar kullanilabilir. Amaç, otistik insanların hayatlarını sağlıklı bir şekilde idame ettirebilmelerine yardımcı olmaktır. ’Otizmliler arkadaş edinemezler.’’ Evet bu anlamda diğer insanlara göre daha fazla zorlandıkları doğrudur fakat otistik insanların da sosyalleşmeye ihtiyaçları olabilir. Sosyal düzen, dezavantajlı gruplar dikkate alınarak yeniden düzenlendiğinde hafif-orta düzey belirti gösteren otizmliler, yoğun sosyal ve medikal destekler aracılığı ile arkadaş edinebilir ve kendilerine uygun bir mesleği yapabilirler. ’Otizm, kötü ebeveynlerin ve mutsuz ailelerin bir sonucudur.’’ Otizmin kesin nedenleri henüz bilinmemekle birlikte kötü ebeveynlerden, sosyo ekonomik durumlardan veya yaşanılan coğrafyadan kaynaklandığı yanlıştır. Çünkü otizm, genetik bir bozukluktur. Birçok gendeki bozukluk otizme yol açabilir. ’Otizmli insanlar aslında üstün zekalıdır.’’ Otistik spektrum bozukluğuna sahip bireylerin yalnızca %10’u üstün zekalıdır. Bu insanlar çok güçlü belleğe, ezber yeteneğine, çok hızlı kitap okuma ve okuduğunu hemen kavrama vb. özelliklere sahip olabilirler. ’Otizm anneden geçer.’’ Otizmin bilinen nedenleri arasında birtakım genetik bozukluklar tespit edilse de buna direkt olarak sebep olan ’otizm geni’’ yoktur. Yani anneden veya babadan geçiş söz konusu değildir. Otistik Çocuklar için Gölge Öğretmen Otistik çocukların gelişimi için alanında eğitim görmüş gölge öğretmenler tercih edilmektedir. Gelişimsel veya davranışsal özellikleri nedeniyle, grupla hareket etme ve öğrenme becerilerinin desteklenmesi gereken bireyleri okul veya sınıf içinde gözlemleyen, gözlemlerini okul, aile ve uzmanlarla paylaşan, bu paylaşım sonucu; ihtiyaç duyulan mekansal ve davranışsal desteği uygulama sorumluluğunu alan bireylere “gölge öğretmen” denir. ”Gölge öğretmen çocuklarımızın hayatını, aktivitelerini, sosyal ilişkilerini şekillendirip organize eden kişidir. Otizm Spektrum Bozukluğu ve Belirtileri Otizmli çocukların zihinsel ve motor becerilerini geliştirmeleri için gölge öğretmenler ayarlanır. Otizmli çocuğu örneklerle açıklayacak olursak, diş fırçalama esnasında macun sürmeden dişini fırçalayabilir ya da macun sürdükten sonra diş fırçalamayı unutabilir. Elini yıkadıktan sonra musluğu kapamayı unutabilir. Otizmli bir çocuk okulda ise, ders esnasında sınıfta dolaşabilir ya da sınıf içi arkadaşlarıyla iletişim kurmaz. Gölge öğretmen ise, otizmli çocuğun gölgesi gibidir. Gölge abla model olarak sihirli dokunuşlar yaparak çocuğu bulunduğu ortama hazırlar. Ona verdiği komutlarla diş fırçasına macun sürmesini, elini yıkadıktan sonra musluğu kapatmasını, ödevini yapması gerektiğini anlatır. Hatta tüm bu süreçleri nasıl yürütmesi gerektiğiyle ilgili onu bilgilendirir. Gölge öğretmen sınıf içinde de çocuğun arkadaşlarıyla iletişim kurmasını sağlar. Gölge öğretmen otistik çocuğu kendisine verebilecek ya da dışarıdan gelebilecek zararlara karşı da korur. Örnek olarak, dikkat bozukluğu olduğundan araçların üzerine doğru gidebilir. Gölge öğretmenler genellikle günde bir kaç saatliğine çocukla beraber hareket ederler. Sonrasında çocuğu kendisine bırakıp, kendi kendini yönetmesi sağlanır. Çocuğunuz tamamen iyileştiği durumda da gölge öğretmene ihtiyaç kalmaz. Otizm Spektrum Bozukluğu ve Belirtileri makalemizin sonuna gelmek üzereyiz. Peki gölge öğretmen nasıl buluruz? Gölge öğretmenin üniversitelerin Çocuk Gelişimi ve Eğitimi, Okul Öncesi Öğretmenliği, Psikoloji gibi özel eğitim alan bölümlerde okuyan ya da mezun kişiler olması gerekmektedir. Çocuğunuz kişisel ve motor gelişimini tamamlasın, sosyalleşsin, derslerine konsantre olsun, ev ödevlerini yapsın istiyorsanız hemen özel eğitimli gölge öğretmen arayışına başlayın. Gölge öğretmen arayan veliler için aday veritabanındaki gölge öğretmenler ile profesyonel hizmet vermektedir. Otizm Spektrum Bozukluğu OSB nedir?Otizm Spektrum Bozukluğu OSB, yaşamın ilk üç yılında semptomlarının ortaya çıktığı gelişimsel bir bozukluktur. Otizmli çocukların çoğu dış görünüş olarak diğer çocuklara benzer ama diğer çocukların davranışlarından farklı hissettiren bazı davranışları olabilir. Başkalarıyla etkileşime girerken beklenmedik şekillerde tepki verebilirler veya hiç etkileşime bir spektrum bozukluğudur, yani çeşitli biçimlerde ve şiddet seviyelerinde ortaya çıkar. Bazı bireyler konuşma ve dil açısından tipik yetenekler ve istisnai beceriler geliştirir ancak yaşam boyu süren sosyal ve davranışsal farklılıklarla mücadele eder. Diğer bireyler ise iletişimde, duyusal hassasiyetlerde, aşırı öfke nöbetleri, tekrarlayan davranışlar, saldırganlık ve kendine zarar verme gibi davranışsal konularda zorluklar yaşayabilir. İyi haber şu ki, uygun tedaviler, OSB tanısı konan çocukların tamamında olmasa da birçok çocuk için sonuçları Spektrum Bozukluğu OSB nedenleri nelerdir?Otizm spektrum bozukluğunun bilinen tek bir nedeni yoktur. Bozukluğun karmaşıklığı ile semptomların ve şiddetinin değiştiği gerçeği göz önüne alındığında, birçok neden olduğu değerlendirilir. Bu durumda hem genetik hem de çevre bir rol Otizm spektrum bozukluğunda birkaç farklı genin rol aldığı görülmektedir. Bazı çocuklar için otizm spektrum bozukluğu, Rett sendromu veya frajil X sendromu gibi genetik bir bozuklukla ilişkilendirilebilir. Başka çocuklar içinse genetik değişiklikler yani mutasyonlar otizm spektrum bozukluğu riskini artırabilir. Yine başka genler beyin gelişimini veya beyin hücrelerinin iletişim şeklini etkileyebilir veya semptomların şiddetini faktörler Araştırmacılar şu anda viral enfeksiyonlar, ilaçlar veya hamilelik sırasındaki komplikasyonlar ya da hava kirleticileri gibi faktörlerin otizm spektrum bozukluğunu tetiklemede rol oynayıp oynamadığını göre otizm belirtileri nelerdir?Bazı çocuklar, bebeklik döneminde, göz temasında azalma, adlarına yanıt vermeme veya ebeveynlere karşı ilgisizlik gibi otizm spektrum bozukluğu belirtileri gösterir. Diğer çocuklar, yaşamın ilk birkaç ayı veya yılı boyunca normal gelişebilir, ancak daha sonra aniden içine kapanık veya saldırgan hale gelir ya da edindikleri dil becerilerini kaybederler. Belirtiler genellikle 2 yaşına kadar çocukların hepsi tüm belirtileri göstermez. Otizmi olmayan birçok çocukta da bu belirtilerin birkaçı görülebilir. Bu nedenle profesyonel değerlendirme çok çocuğunuzun otizm spektrum bozukluğu için risk altında olduğunu gösterebilir. Çocuğunuz aşağıdakilerden herhangi birini sergiliyorsa, hemen bir değerlendirme için çocuk psikiyatri uzmanına danışın6 Aya Kadar Gülümsemenin az olması veya neşeli ve ilgi çekici ifadelerin olmamasıSınırlı ya da olmayan göz teması9 Aya Kadar Seslerin, gülümsemelerin veya diğer yüz ifadelerinin çok az veya hiç paylaşılmaması12 Aya KadarÇıkardığı hecelerin az sayıda olması ya da hiç olmamasıİşaret etme, bir şeyi gösterme gibi ortak dikkat becerilerinin olmamasıEl sallama gibi taklit becerisi gerektiren hareketlerin azlığı ya da olmamasıİsmine çok az yanıt vermesi veya hiç yanıt vermemesi16 Aya KadarÇok az kelimesinin olması veya hiç kelimesinin olmaması24 Aya KadarAnlamlı iki kelimelik cümlelerin çok az olması veya hiç olmaması taklit etme veya tekrarlama hariçHer YaştaÖnceden edinilmiş konuşma veya sosyal becerilerin kaybı,Göz temasından kaçınma,Sürekli yalnızlık tercihi,Diğer insanların duygularını anlamada zorluk,Gecikmiş dil gelişimi,Kelimelerin veya cümlelerin sürekli tekrarı,Çevredeki küçük değişikliklere direnç,Kısıtlı ilgi alanları,Tekrarlayan davranışlar çırpma, sallanma, dönme vb.,Seslere, kokulara, tatlara, dokulara, ışıklara ve/veya renklere olağandışı ve yoğun Otizm Nedir?Otizm her bireyde kendini farklı gösterirken, bazı insanlar bu gizemli bozukluğun sadece bazı belirtilerini gösterirler. Çocuğunuz otizmin hafif belirtilerinden yalnızca bazılarına sahipse, Yaygın Gelişimsel Bozukluk olarak bilinen atipik otizm olabilir. Atipik otizm ve Yaygın Gelişimsel Bozukluk artık resmi tanılar değildir; ancak, özelliklerin sayısına ve ciddiyetine bağlı olarak, atipik otizmli bir birey yine de otizm spektrum bozukluğu olarak Ne Zaman Şüphelenmeliyiz?Bebekler kendi hızlarında gelişir ve çoğu ebeveynlik kitaplarında bulunan kesin zaman çizelgelerini takip etmez. Ancak otizm spektrum bozukluğu olan çocuklar genellikle 2 yaşından önce bazı gecikmiş gelişim belirtileri gelişimi ile ilgili endişeleriniz varsa veya çocuğunuzun otizm spektrum bozukluğu olabileceğinden şüpheleniyorsanız, endişelerinizi doktorunuzla görüşün. Bozuklukla ilgili semptomlar, diğer gelişimsel bozukluklarla da bağlantısı Otizm Tanısı Nasıl ve Kaç Yaşında Konur? – Tanıyı Kim Koyabilir?Amerikan Pediatri Akademisi, tüm çocuk doktorlarını, çocuklar 18 aylıkken OSB taraması yapmaya teşvik etmektedir. Otizm spektrum bozukluğu belirtileri genellikle gelişimin erken dönemlerinde dil becerilerinde ve sosyal etkileşimlerde bariz gecikmeler olduğunda ortaya çıkar. Çocuğunuzun semptomları veya davranışları bilişsel, dil ve sosyal becerilerinde gecikmeler hakkında endişeleriniz varsa, zaman kaybetmeden bir çocuk psikiyatristinden danışmanlık almalısınız. Otizm tanısını yalnızca çocuk ve ergen psikiyatristleri Kan Testleri ya da Görüntüleme Yöntemleri ile Anlaşılır mı?Otizm tanısını doğrulayabilecek genetik, kan veya diğer laboratuvar testleri yoktur. Bunun yerine, çocuk psikiyatristleri, OSB için risk altındaki çocukları belirlemek için gözlem ve standart davranışsal değerlendirme araçları başka hangi sorunlara yol açar?Otizme sıklıkla bir dizi fiziksel ve zihinsel sağlık durumu eşlik eder. Aşağıdakileri içerir, ancak bunlarla sınırlı değildirGastrointestinal GI sorunlarEpilepsiBesleme sorunlarıBozulmuş uykuDikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğuEndişeDepresyonObsesif kompulsif bozukluk OKBŞizofreniBipolar bozuklukOtizmin Tedavisi Var Mıdır?Otizm spektrum bozukluğunun net bir tedavisi olmadığı gibi herkese uyan tek bir tedavi de yoktur. Tedavinin amacı, otizm spektrum bozukluğu semptomlarını azaltarak, gelişim ve öğrenmeyi destekleyerek çocuğunuzun işlevselliğini en üst düzeye çıkarmaktır. Çocuğunuzun kritik sosyal, iletişim, işlevsel ve davranışsal becerileri öğrenmesine, okul öncesi yıllarda erken müdahale yardımcı otizm spektrum bozukluğu teşhisi konulursa, bir tedavi stratejisi oluşturma konusunda uzmanlarla konuşun ve çocuğunuzun ihtiyaçlarını karşılamak için profesyonellerden oluşan bir ekip seçenekleri şunları içerebilirDavranış ve iletişim terapileri Birçok program, otizm spektrum bozukluğu ile ilişkili sosyal, dilsel ve davranışsal zorluklara yöneliktir. Bazı programlar yeni beceriler öğretmeye ve sorunlu davranışları azaltmaya terapileri Yüksek düzeyde yapılandırılmış eğitim programlarına otizm spektrum bozukluğu olan çocuklar genellikle iyi yanıt terapileri Ebeveynler ve diğer aile üyeleri, sosyal etkileşim becerilerini geliştirecek, sorunlu davranışları yönetecek ve günlük yaşam becerileri ve iletişimi öğretecek şekilde çocuklarıyla nasıl oynayacaklarını ve etkileşime gireceklerini Hiç bir ilaç otizm spektrum bozukluğunun temel belirtilerini iyileştiremez, ancak belirli ilaçlar semptomları kontrol etmeye yardımcı Tedavi Kaç Yaşında Başlar?Araştırmalar, otizme yönelik erken teşhis ve müdahalelerin, semptomlar ve sonraki beceriler üzerinde uzun vadeli olumlu etkilere sahip olma olasılığının daha yüksek olduğunu göstermektedir. Amerikan Pediatri Akademisi, tüm çocuk doktorlarını, çocuklar 18 aylıkken OSB taraması yapmaya teşvik etmektedir. Bir çocuk ne kadar erken yardım alırsa, öğrenme ve ilerleme şansı o kadar artar. Bu çerçevede OSB tanısı konulduğunda veya ciddi şekilde şüphelenildiği anda gelişimsel ve davranışsal müdahalenin başlatılması Mi Uyaran Eksikliği Mi?Otizm ve Uyaran eksikliği birbiri ile çok karıştırılan kavramlardır. Otizmli çocuklara kıyasla uyaran eksikliği olan çocukların sosyal iletişimi daha iyidir. Sınırlı da olsa isimlere tepki verebilirler ve göz teması Eksikliği Özellikle 0-3 yaş döneminde uyarılara karşı az maruz kalmış çocuklarda ortaya çıkmaktadır. Telefon, tablet ve TV ile fazla vakit geçiren ve bakıcıyla büyüyen çocuklarda çok sık görünür. Bu tarz durumlarda çocuk farklı uyaranlara kendini kapatır ve bu durum zamanla süreklilik yukarda anlatılan belirtilerin olduğundan şüpheleniyorsanız vakit kaybetmeden Çocuk Psikiyatristi Bilge Merve Kalaycıdan randevu alabilirsiniz!ReferanslarAutism Researc Institute. 2021, Ekim 23. Is It Autism? Is It Autism? adresinden alındıAutism Speaks. 2021, Ekim 23. Medical Conditions Associated with Autism. Autism Speaks adresinden alındıİRSA Psikoloji. 2021, Ekim 23. Uyaran Eksikliği. İRSA Psikoloji adresinden alındıHelt, M., Kelley, E., Kinsbourne, M., Pandey, J., Boorstein, H., Herbert, M., et al. 2008. Can children with autism recover? If so, how? Neuropsychology Review, 184, 339– Clinic. 2021, Ekim 23. Autism spectrum disorder. Autism spectrum disorder adresinden alındıMiller-Wilson, K. 2021, Ekim 23. What Is Atypical Autism? What Is Atypical Autism? adresinden alındıRogers, S. J., & Lewis, H. 1989. An effective day treatment model for young children with pervasive developmental disorders. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 282, 207– ve Ergenlerde Öğrenme Güçlüğü DisleksiÇocuklarda ve Ergenlerde Kaygı BozukluğuÇocuk ve Ergenlerde Obsesif Kompulsif Bozukluk OKBÇocuklarda ve Ergenlerde Tik BozukluklarıÇocuklarda ve Ergenlerde Depresyon Nedir?Çocuklarda ve Ergenlerde İnternet ve Oyun Bağımlılığı Daha önce yaygın gelişimsel bozukluklar olarak bilinen Otizm Spektrum Bozukluğu, sosyal iletişimde bozulmalar ve sınırlı, tekrarlayan davranışlarla karakterize edilen, poligenik kalıtım gösteren, nörogelişimsel bir bozukluktur. Otistik Bozukluk, üç alanda bozulma ile karakterizedir. Sosyal iletişim, kısıtlı ve tekrarlayan davranışlar ve anormal dil gelişimi ve kullanımı. Otizm Spektrum Bozukluğu’nun daha az kapsamlı formu olan Asperger Bozukluğu’nda, dil bozukluğu bir tanı ölçütü olarak değerlendirilmemekteydi. Anormal dil gelişimi ve kullanımı artık Otizm Spektrum Bozukluğu’nun ana özelliği olarak kabul edilmemektedir. Otizm Spektrum Bozukluğu tipik olarak yaşamın ikinci yılında belirgindir ve ciddi vakalarda, sosyal etkileşim alanında yaşından beklenen gelişimin olmayışı ilk yıl içinde fark edilebilir. Ancak, daha hafif vakalarda, Otizm Spektrum Bozukluğu’nun tipik bozulmaları birkaç yıl daha tespit edilemeyebilir. Dil gelişiminde bozulma, Otizm Spektrum Bozukluğu’nun bir ana tanı kriteri olmamasına rağmen, 12 ile 18 aylar arasında dil gelişiminin olmayışı veya gecikmesinin ve sosyal alanda bulunan kısıtlılığın Otizm Spektrum Bozukluğu’nun haberci Spektrum Bozukluğu vakalarının yaklaşık % 25 kadarında bir miktar dil gelişimi görülür ve daha sonra kaybolur. Normal zihinsel fonksiyonu ve dil işlevinde hafif bozukluğu olan çocuklarda Otizm Spektrum Bozukluğu akademik ve sosyal taleplerin arttığı orta çocukluğa kadar tanımlanamayabilir. DSM-5 kriterlerini karşılayan Otizm Spektrum Bozukluğuna sahip çocukların yaklaşık üçte birinde zihinsel engellilik bulunduğu belirtilmiştir. El çırpma, parmak üzerinde yürüme ve garip oyunlar gibi tekrarlayıcı davranışlar sergileyen Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuklar, bu tür davranışlar göstermeyen çocuklara göre daha erken yaşta tanı Spektrum Bozuklukları’nın Amerika Birleşik Devletleri'nde yaklaşık % 1 tahmini güncel yaygınlığı ile son yirmi yıl içinde arttığı tespit Spektrum Bozukluğu erkeklerde kızlara göre dört kat daha sık teşhis ve ikiz çalışmaları Otizm Spektrum Bozukluğu’nda genetik geçişin önemli olduğunu göstermektedir. Otizm Spektrum Bozukluğu olan iki veya daha fazla çocuklu ailelerde, hastalığa sahip olan çocuğun kardeşlerinde de görülme olasılığında % 50 artış olduğu belirtilmektedir. Otizm Spektrum Bozukluğu olan bir çocuğun kardeşlerinde, Otizm Spektrum Bozukluğu tanısı almasa bile çeşitli iletişim ve sosyal becerilerinde gelişimsel bozukluk riski Spektrum Bozukluğu, genlerin ve çevresel faktörlerin etkileşimi sonucu oluşan, nöronal fonksiyonları ve değişen nöronal bilgi işlemeye katkıda bulunan çeşitli biyobelirteçler ile ilişkilidir. Otizm Spektrum Bozukluğu tanısı konulan bebeklerde, beklenenden daha yüksek oranda doğum öncesi ve doğum sonrası komplikasyonlar görülmektedir. Yeni doğanda Otizm Spektrum Bozukluğu ile ilişkili olduğu bilinen en önemli prenatal faktörler ileri anne ve baba yaşı, gebelik sırasında kanama, gebelik diyabeti ve ilk çocuk olma durumu önceden tanımlanmış Otistik Bozukluk’u olan çocukların % 10-83’ünde çeşitli EEG anomalileri bulunmuştur. Sosyal İletişim ve Etkileşimde kalıcı yetersizlikler Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuklarda karakteristik olarak yaşından beklenen düzeyde karşılıklı sosyal beceriler ve spontan sözsüz sosyal etkileşim bulunmamaktadır. Otizm Spektrum Bozukluğu olan bebekler sosyal gülümseme geliştiremeyebilirler ve daha büyük bebeklerde bakım verene karşı uygunsuz vücut duruşu bulunabilmektedir. Diğer çocuklara oranla daha az sıklıkta ve zayıf göz teması, çocukluk ve ergenlik döneminde sık görülür. Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocukların sosyal gelişiminde bağlanmanın hiç olmaması değil ancak atipik olması karakteristiktir. Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuklar hayatlarındaki önemli kişileri ebeveyn, kardeş ve öğretmen belirleyemez ya da ayırt edemezler ve diğer taraftan yabancılarla bırakıldıklarında yaşıtları kadar güçlü tepki göstermeyebilirler. Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuklar genellikle rutinleri bozulduğunda aşırı kaygı hisseder ve gösterirler. Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuklarda özellikle yüksek fonksiyonlu olanların okul çağına geldiklerinde sosyal becerileri artabilir ve sosyal çekilmeleri daha az belirgin olabilir. Bununla birlikte, akranları ile spontan oyun kurmada ve arkadaşlığın gelişmesinde ihtiyaç duyulan sosyal becerilerinde bulunan yetersizlik kalıcıdır. Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocukların sosyal davranışları genellikle garip ve uygunsuz olabilir. Okul çağında bulunan daha büyük çocuklarda, sosyal alanda bozulmalar, karşılıklı konuşmayı takip edip, sürdürmekte beceriksizlik, ortak ilgilerin paylaşımında, iletişim halindeyken yüz mimiklerinin ve vücut hareketlerinin kullanımında yetersizlikler görülmektedir. Bilişsel olarak, Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuklar sözel akıl yürütme becerisini gerektiren işlerden daha çok görsel-uzamsal görevlerde daha yeteneklidirler. Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuklarla ilgili önemli bilişsel gözlemlerden biri de duyguları anlamlandırma ya da diğer insanların duygusal durumlarını anlama yeteneklerinin bozulmuş olmasıdır. Bu da Otizm Spektrum Bozukluğu olan bireylerde başkalarının motivasyonlarını, niyetlerini anlamada "zihin teorisi" zorluğa ve empati geliştirmelerine engel olmaktadır. Bu durum başkalarının toplumsal davranışlarını yorumlamada zorlanmaya ve toplumsal karşılıklılığın eksikliğine yol Spektrum Bozukluğu olan bireyler genelde arkadaşlık kurabilmeyi arzu ederler ve yüksek işlevli otizme sahip olan çocuklar, akranlarının duygularına ve hissettiklerine karşılık verirken spontanlığın ve beceri eksikliğinin arkadaşlık ilişkileri geliştirmelerine engel olduğunun farkındadırlar. Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuklar çoğu zaman onlardan genel faaliyetlerine uyumluluk bekleyen akranları tarafından dışlanır, kaçınılan kişi olma konumunda kalırlar ve davranışlarının uygunsuz ve garip olduğu deneyimini yaşarlar. Otizm Spektrum Bozukluğu olan yetişkinler ve ergenler genellikle romantik ilişki yaşamayı arzu ederler ve bazıları için sosyal yetkinlik ve becerilerinde artış uzun süreli ilişkiler geliştirmelerine olanak sağlar. Kısıtlı ve Tekrarlayıcı Davranış Kalıpları, İlgi alanları ve Etkinlikler Yaşamın ilk yıllarından itibaren, Otizm Spektrum Bozukluğu olan bir çocukta, kendiliğinden gelişmesi beklenen keşif oyunu kısıtlı durumdadır. Oyuncak ve nesneler tipik olarak kullanılmak yerine sembolik özellikleri göz ardı edilerek ritualistik bir şekilde kullanılmaktadır. Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuklar, taklit oyunlarını veya soyut pandomim oyunlarını genellikle yaşıtlarında spontane olarak görülen seviyede oynayamazlar. Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocukların faaliyetleri ve oyunları akranlarının oyunlarına göre daha katı, tekrarlayıcı ve tekdüze bir biçimde görülebilir. Törensel ve kompulsif davranışlar, erken ve orta çocukluk döneminde sık görülür. Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocukların genellikle, döndürerek, sallayarak, vurarak oynamaktan ve suyun akışını izlemekten zevk aldıkları görülmektedir. Nesneleri sıraya dizme gibi kompulsif davranışlar ve belirli bir cansız nesneye güçlü bir şekilde bağlanmaları Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuklar arasında nadir değildir. Ciddi zihinsel yetersizliği olan Otizm Spektrum Bozukluğuna sahip çocuklarda kendi kendini uyarıcı ve zarar verici davranışlar sık görülmektedir. Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuklar genellikle farklı durumlar arası geçişleri ve değişiklikleri korkutucu bulmaktadırlar. Yeni bir eve taşınmak, odada bulunan eşyaların yerini yeniden düzenlemek veya banyodan önce yemek yeme alışkanlığının değişimi gibi rutin dışına çıkmak Otizm Spektrum Bozukluğu olan bir çocukta panik, korku, ya da öfke nöbetlerini tetikleyebilir. Dilin gelişimi ve kullanımında bozukluk Dil gelişiminin gecikmesi kadar dil gelişiminde anormallik de Otizm Spektrum Bozukluğu’nun daha ağır alt tiplerinin özelliğidir. Şiddetli Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuklarda kelime dağarcığı fazla olsa da, bu kelimeleri bir araya getirerek anlamlı cümleler kurmakta ve sıralamakta büyük zorluk çekerler. Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuklarda akıcı konuşmanın gelişiminde gecikme olması, konuşmalarında tipik prozodi ve çekim olmadan da bozukluk hakkında bilgi verebilir. Yaşamın ilk yılında mırıldanmanın tipik bir modeli çok az bulunabilir ya da mevcut olmayabilir. Otizm Spektrum Bozukluğu olan bazı çocuklar sesi iletişim amacı olmadan, çığlık, tıkırdama ya da basmakalıp şekilde anlamsız heceler şeklinde kullanabilirler. Küçük çocukların çoğunluğunda alıcı dil, ifade edici dilden daha gelişmiş düzeydedir, Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuklar ise anladıklarından daha fazlasını ifade ederler. Otizm Spektrum Bozukluğu olan bir çocuk bir kez kullandığı bir kelimeyi bir hafta, bir ay veya yıllar boyunca kullanmayabilir. Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocukların konuşmaları ekolali ya da bağlamın dışında kalıplaşmış ifadeler içerebilir. Bu dil kalıpları sıklıkla zamirler ile ilişkilidir. Otistik bozukluğu olan bir çocuk oyuncak isteyeceği zaman “Sen oyuncak istiyorsun.” diyebilir. Artikülasyon zorlukları da yaygındır. Otistik Bozukluğu olan birçok çocuk konuşurken kendine özgü bir ses ve ritim kullanır. Otistik çocukların yaklaşık % 50’sinde işe yarar bir dil hiçbir zaman gelişmez. Zekası yüksek olan bazı çocuklarda numaralara ve harflere özel bir ilgi bulunmaktadır. Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocukların bir kısmının özel bazı alanlarda üstünlükleri veya özel yetenekleri vardır. Örneğin, okul çağı öncesinde genellikle şaşırtıcı derecede akıcı bir şekilde okumayı öğrenebilirler hiperleksi. Birçok kelimeyi okuyabilen Otizm Spektrum Bozukluğu olan küçük çocukların çoğunluğu okuduklarını anlamazlar. İrritabilite Geniş tanımıyla irritabilite, agresyon, kendine zarar verme davranışı ve şiddetli öfke nöbetlerini içerir. Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuk ve ergenlerde bu olgularla sıkça karşılaşılır. Şiddetli öfke nöbetlerini bastırmak ve kendine zarar verici davranışlarını kontrol altında tutmak genellikle zordur. Bu belirtiler genellikle bir aktiviteden diğerine geçiş, çocuklardan oturmaları gibi bir beklentinin olduğu sınıf ortamı veya koşmak istedikleri halde durmalarının beklendiği günlük hayat koşullarında meydana gelmektedir. Düşük işlevsellik ve zihinsel yetersizlikleri olan Otizm Spektrum Bozukluğu tanılı çocuklarda agresyon, bariz bir tetikleyici ya da bir amaç olmadan beklenmedik bir şekilde ortaya çıkabilir; cilt yolma, kafa vurma veya kendini ısırma gibi kendine zarar verici davranışlar da gözlemlenebilmektedir. Duygudurum ve Duygulanımda Değişkenlik Otizm Spektrum Bozukluğu olan bazı çocuklar belirgin bir nedeni olmayan ağlama ve gülme krizleri gibi ani ruh hali değişiklikleri gösterirler. Çocuk, duygudurumu ile ilgili olan düşüncelerini açıklayamadığında bu krizlerin nedenini öğrenmek zor olmaktadır. Duyusal Uyaranlara Verilen Yanıt Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocukların bazı uyaranlara aşırı tepki verdiği, bazı uyaranlara ise ses ve ağrı gibi beklenenden daha az tepki verdiği gözlemlenmiştir. Otizm Spektrum Bozukluğu olan, konuşma seslerine çok az tepki veren bir çocuğun sağır olarak algılanması nadir değildir; öte yandan, aynı çocuk kol saati sesine aşırı ilgi gösterebilir. Bazı çocukların yüksek ağrı eşiği veya acıya karşı farklılaşmış bir tepkisi vardır. Aslında, Otizm Spektrum Bozukluğu olan bazı çocuklar yaralanmalara ağlayarak veya rahatlık arayarak yanıt vermez. Otizm Spektrum Bozukluğu olan bazı çocuklar bir duyusal deneyimi tekrarlayıp dururlar örneğin; sık sık bir melodi mırıldanırlar, şarkı söylerler veya konuşmadan veya kelimeyi kullanmadan önce reklam müziği söyleyebilirler. Bazıları özellikle vestibüler uyarılmadan, dönme, sallanma, aşağı yukarı hareket etmekten ve eğilmekten hoşlanırlar. Hiperaktivite ve Dikkatsizlik Hiperaktivite ve Dikkat Eksikliği, Otizm Spektrum Bozukluğu olan küçük çocuklarda yaygındır. Ortalama aktivite düzeyinin normalden az olması nadirdir ve olduğunda genellikle hiperaktivite ile yer değiştirir. Dikkat süresinin kısalığı, bir göreve odaklanmada zorluk, aynı zamanda günlük işleyişi de etkileyebilmektedir. Erken Gelişen Beceriler Otizm Spektrum Bozukluğu olan bazı bireylerin genellikle normal akranlarının yeteneklerinin ötesinde müthiş ezbere dayalı anılar ya da hesaplama becerileri gibi olağanüstü ve ayırıcı yetenekleri olabilmektedir. Otizm Spektrum Bozukluğu olan bazı çocuklarda diğer erken gelişmiş olması muhtemel yetenekler hiperleksi, erken kazanılan çok iyi okuma becerisi okuduklarını genellikle anlamazlar, ezberlemek, ezbere anlatmak ve müzikal yetenekler olarak sıralanabilir. Uykusuzluk Uykusuzluk, Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuk ve ergenlerde sık karşılaşılan bir problemdir. Okul çağında çocukların % 44-83’ünde bulunduğu tahmin edilmektedir. Davranışsal ve farmakolojik müdahaleler uygulanmaktadır. Tedavi Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuklarda tedavi hedefleri, davranışsal müdahalelerle sosyal etkileşimlerini, iletişimlerini geliştirmek, okula adaptasyonlarını, anlamlı akran ilişkileri geliştirmelerini sağlamak ve bağımsız yaşamlarını sağlayabilecek uzun vadeli becerilerini arttırmaktır. Psikososyal tedavi müdahaleleri Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocukların sosyal düzende becerilerini geliştirmeyi, olumlu sosyal davranışlarını arttırarak akranları tarafından sosyal kabullerinin artışını ve garip davranışsal belirtilerinin azaltılmasını hedeflemektedir. Vakaların çoğunluğunda dil ve akademik iyileştirme de gereklidir. Tedavi hedefleri arasında genellikle okulda ve evde ortaya çıkabilen ve geçişler sırasında alevlenen irritabl ve yıkıcı davranışların azaltılması da sayılabilir. Zihinsel engeli olan çocukların toplumsal olarak kabul edilebilir davranışlarını güçlendirmek ve öz-bakım becerilerini teşvik etmek, gelişimsel olarak uygun davranış müdahaleleri gerektirir. Ek olarak, Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocukların ebeveynleri, çocukları ile ilişkilerini ve etkinliklerini iyileştirmek amacıyla, sıklıkla psikoeğitimsel destek ve danışmanlıktan faydalanmaktadır. Yoğun davranışsal programlar, ebeveyn eğitimi ve katılımı ve akademik/eğitsel müdahalelerin dahil edildiği kapsamlı bir tedavi programı Otizm Spektrum Bozukluğu için en fazla umut verici sonuçları vermektedir. Bu kapsamlı tedavilerin bileşenleri genellikle pratik taklit, ortak dikkat becerilerinin geliştirilmesi, yönlendirilmiş ancak çocuk merkezli bir şekilde oyun oynama ve sosyal karşılıklılık yoluyla, sosyal becerileri, iletişimi ve dil becerilerinin artırılmasını içerir. Psikofarmakolojik Girişimler İlaç Tedavileri Otizm Spektrum Bozukluğunda kullanılan psikofarmakolojik müdahaleler çoğunlukla Otizm Spektrum Bozukluğu’nun temel özelliklerinden ziyade bu bozukluk ile ilişkili davranış bozukluklarının iyileştirilmesine yöneliktir. Hedef belirtiler irritabilite, geniş tanımıyla sinirlilik, öfke nöbetleri, kendine zarar verici davranışlar, hiperaktivite, dürtüsellik ve dikkat eksikliğidir. Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz. Hafif düzeyde zihinsel yetersizliği, otizm spektrum bozukluğu, öğrenme güçlüğü, görme ve işitme yetersizliği olan ve kaynaştırma eğitimlerine devam eden öğrencilerimize yönelik 5 ders için Türkçe, Matematik, Hayat Bilgisi, Fen Bilgisi ve Sosyal Bilgiler genel eğitim müfredatlarındaki kazanımlara hizmet eden etkinlik sayfaları tasarlanmaktadır. Etkinlik sayfalarından Matematik dersine ait "Matematiğe Hazırlık Ünitesi"nin etkinlik sayfaları şu şekildedir Uyarlanmış Etkinlikler UYET Matematik 1. Ünite 1. Konu ulaşmak için tıklayınız. Uyarlanmış Etkinlikler UYET Matematik 1. Ünite 2. Konu ulaşmak için tıklayınız. Uyarlanmış Etkinlikler UYET Matematik 1. Ünite 3. Konu ulaşmak için tıklayınız. Uyarlanmış Etkinlikler UYET Matematik 1. Ünite 4. Konu ulaşmak için tıklayınız. Uyarlanmış Etkinlikler UYET Matematik 1. Ünite 5. Konu ulaşmak için tıklayınız. Uyarlanmış Etkinlikler UYET Matematik 1. Ünite 6. Konu ulaşmak için tıklayınız. Uyarlanmış Etkinlikler UYET Matematik 1. Ünite 7. Konu ulaşmak için tıklayınız. Uyarlanmış Etkinlikler UYET Matematik 1. Ünite 8. Konu ulaşmak için tıklayınız. Uyarlanmış Etkinlikler UYET Matematik 1. Ünite 9. Konu ulaşmak için tıklayınız. Uyarlanmış Etkinlikler UYET Matematik 1. Ünite 10. Konu ulaşmak için tıklayınız. Uyarlanmış Etkinlikler UYET Matematik 1. Ünite 11. Konu ulaşmak için tıklayınız. Uyarlanmış Etkinlikler UYET Matematik 1. Ünite 12. Konu ulaşmak için tıklayınız. Uyarlanmış Etkinlikler UYET Matematik 1. Ünite 13. Konu ulaşmak için tıklayınız. Uyarlanmış Etkinlikler UYET Matematik 1. Ünite 14. Konu ulaşmak için tıklayınız. Uyarlanmış Etkinlikler UYET Matematik 1. Ünite 15. Konu ulaşmak için tıklayınız. Uyarlanmış Etkinlikler UYET Matematik 1. Ünite 16. Konu ulaşmak için tıklayınız. Uyarlanmış Etkinlikler UYET Matematik 1. Ünite 17. Konu ulaşmak için tıklayınız. Uyarlanmış Etkinlikler UYET Matematik 1. Ünite 18. Konu ulaşmak için tıklayınız. Uyarlanmış Etkinlikler UYET Matematik 1. Ünite 19. Konu ulaşmak için tıklayınız. Uyarlanmış Etkinlikler UYET Matematik 1. Ünite 20. Konu ulaşmak için tıklayınız. Uyarlanmış Etkinlikler UYET Matematik 1. Ünite 21. Konu ulaşmak için tıklayınız. Uyarlanmış Etkinlikler UYET Matematik 1. Ünite 23. Konu ulaşmak için tıklayınız. Uyarlanmış Etkinlikler UYET Matematik 1. Ünite 24. Konu ulaşmak için tıklayınız. Uyarlanmış Etkinlikler UYET Matematik 1. Ünite 25. Konu ulaşmak için tıklayınız.

hafif düzeyde otizm spektrum bozukluğu